{"id":1830,"date":"2026-07-18T23:25:00","date_gmt":"2026-07-18T20:25:00","guid":{"rendered":"https:\/\/gazetedokuz.com\/?post_type=columist&#038;p=1830"},"modified":"2026-07-20T23:59:12","modified_gmt":"2026-07-20T20:59:12","slug":"siddet-uret-gorunur-ol","status":"publish","type":"columist","link":"https:\/\/gazetedokuz.com\/?columist=siddet-uret-gorunur-ol","title":{"rendered":"\u015eiddet \u00fcret g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ol!!!"},"content":{"rendered":"\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>\u0130nsanlar\u0131n \u00f6fke, \u015fiddet, korku, \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k ve endi\u015fe uyand\u0131ran i\u00e7eriklere daha fazla tepki vermesi, bu i\u00e7erikleri daha fazla g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale getiriyor. Yaz tatilinin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 bug\u00fcnlerde \u00f6zellikle \u00e7ocuklar\u0131n gerek sosyal medyada gerek dijital oyunlarda \u015fiddet i\u00e7eriklerine maruz kalma riski var. Ne yapmal\u0131?<\/em><\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sosyal medyada baz\u0131 i\u00e7eriklerin neden \u00e7ok h\u0131zl\u0131 yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda kar\u015f\u0131m\u0131za iki temel unsur \u00e7\u0131k\u0131yor:&nbsp;<strong>\u2018Duygu\u2019<\/strong> ve <strong>\u2018H\u0131z\u2019.<\/strong>&nbsp;\u0130nsanlar \u00f6zellikle \u00f6fke, korku, \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k ve endi\u015fe uyand\u0131ran i\u00e7eriklere <strong>daha fazla tepki<\/strong> veriyor. Tepki verilen i\u00e7erikler de <strong>daha fazla g\u00f6r\u00fcn\u00fcr<\/strong> hale geliyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Burada insan e\u011filimleri kadar <strong>algoritmalar\u0131n<\/strong> da rol\u00fc b\u00fcy\u00fck. Sosyal medya platformlar\u0131n\u0131n amac\u0131, kullan\u0131c\u0131y\u0131 m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca uzun s\u00fcre <strong>platformda tutmak<\/strong> olmas\u0131 hasebiyle \u00e7ok <strong>yorum<\/strong> alan, <strong>tart\u0131\u015fma<\/strong> \u00e7\u0131karan, insanlar\u0131 <strong>kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getiren<\/strong> i\u00e7erikler \u00e7o\u011fu zaman daha fazla ki\u015fiye ula\u015f\u0131yor. Sonu\u00e7 olarak \u00f6fke, \u015fiddet ve tart\u0131\u015fma i\u00e7eren i\u00e7eriklerin g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc her zaman daha y\u00fcksek oluyor. Yani sistem \u015funu s\u00f6yl\u00fcyor: <strong>\u201c\u015eiddet \u00fcretirsen g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olursun.\u201d<\/strong> Bu da \u015fiddetin yaln\u0131zca yay\u0131lmas\u0131na de\u011fil, ayn\u0131 zamanda adeta <strong>\u00f6d\u00fcllendirilmesine<\/strong> yol a\u00e7\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-vivid-red-color has-text-color has-link-color wp-elements-57327216394afe034f1cdfa67a731892 wp-block-paragraph\"> <strong>ALGOR\u0130TMA VE \u015e\u0130DDET<\/strong> <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Toplumun her kesiminde e\u011filim olan \u00f6zellikle \u00e7ocuklar aras\u0131nda da artan <strong>\u015fiddet e\u011filimi<\/strong>, art\u0131k g\u00f6rmezden gelinebilecek bir mesele olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131. Hepimizi derinden sarsan olaylar\u0131n <strong>arka plan\u0131n\u0131 daha dikkatli okumak<\/strong> zorunday\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc kar\u015f\u0131m\u0131zda yaln\u0131zca <strong>bireysel<\/strong> de\u011fil, ayn\u0131 zamanda <strong>sistemsel<\/strong> ve <strong>algoritmik<\/strong> bir y\u00f6nlendirme ve sorun var.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bug\u00fcn <strong>\u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n d\u00fcnyas\u0131<\/strong> b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde <strong>dijital platformlar<\/strong> \u00fczerinden \u015fekilleniyor. Ancak bu d\u00fcnya, san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar masum de\u011fil. <strong>\u201cSokaklar tehlike dolu, evlad\u0131m evimde dizimin dibinde otursun, odas\u0131nda ne yaparsa yaps\u0131n\u201d<\/strong> zihniyeti, \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131 sokaklardan \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck tehlikelere maruz b\u0131rakabilir. Zira \u00f6zellikle YouTube, Discord ve Telegram gibi platformlarda \u00e7ocuklar; herhangi bir <strong>editoryal s\u00fczge\u00e7ten<\/strong> ge\u00e7meyen, <strong>denetimsiz<\/strong> ve \u00e7o\u011fu zaman <strong>zararl\u0131 i\u00e7eriklerle<\/strong> ba\u015f ba\u015fa kal\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-vivid-red-color has-text-color has-link-color wp-elements-df7db08ce92f0b7130d475b95a32fb29 wp-block-paragraph\"><strong>DENET\u0130M NEREYE KADAR?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bug\u00fcn bir\u00e7ok \u00e7ocuk, <strong>\u201cgamer\u201d<\/strong> yay\u0131nc\u0131lar\u0131 izleyerek saatlerini ge\u00e7iriyor. PUBG ve Roblox gibi oyunlara, T\u00fcrkiye\u2019deki s\u0131n\u0131rlamalara ra\u011fmen <strong>VPN<\/strong> \u00fczerinden eri\u015fim sa\u011flanabiliyor <em>(Bu arada T\u00fcrkiye\u2019den eri\u015fim yasa\u011f\u0131 olan bu oyunlar eri\u015fime a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 haberleri gelse de baz\u0131 kriterleri sa\u011flamad\u0131klar\u0131 i\u00e7in BTK taraf\u0131ndan hen\u00fcz eri\u015fim engeli kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f de\u011fil)<\/em>. Eri\u015fim engeli olsa da VPN ile eri\u015fim, denetim mekanizmalar\u0131n\u0131n ne kadar kolay a\u015f\u0131labildi\u011fini g\u00f6steriyor. \u00d6te yandan \u00e7ocuklar, <strong>kapal\u0131 devre<\/strong> ileti\u015fim uygulamalar\u0131nda <strong>kontrols\u00fcz<\/strong> bi\u00e7imde sosyalle\u015fiyor; bu alanlar \u00e7o\u011fu zaman <strong>ailelerin<\/strong> ve <strong>kamu otoritelerinin<\/strong> tamamen d\u0131\u015f\u0131nda kal\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Geleneksel medyan\u0131n \u00e7ocuklar i\u00e7in \u00fcretilen i\u00e7eriklerinde bir filtre vard\u0131r. Belli bir yeterlilik kriteri aran\u0131r ve yay\u0131nlar <strong>RT\u00dcK<\/strong> denetimindedir. Dijital ortamlarda ise \u00e7ocuklar, \u00e7ok daha sert ve kontrols\u00fcz i\u00e7eriklere hi\u00e7bir s\u00fczge\u00e7 olmadan eri\u015febiliyor. \u015eiddetin <strong>s\u0131radanla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131<\/strong>, hatta kimi zaman <strong>\u00f6zendirildi\u011fi<\/strong> bir dijital iklimden bahsediyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-vivid-red-color has-text-color has-link-color wp-elements-d2b24c58cc1fd821ccdd88f39d4aef13 wp-block-paragraph\"><strong>MESELE TAMAMEN DUYGUSAL<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Konunun bir de ekonomi boyutu var. Elde edilen y\u00fcksek reklam gelirleri nedeniyle mesele sadece i\u00e7erik de\u011fil; ayn\u0131 zamanda bir <strong>finansman modeli<\/strong>. \u015eiddet i\u00e7eren i\u00e7erikler izlendik\u00e7e, payla\u015f\u0131ld\u0131k\u00e7a, reklam gelirleri art\u0131yor. Bu da dolayl\u0131 olarak <strong>\u015fiddetin fonlanmas\u0131<\/strong> anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dolay\u0131s\u0131yla burada sadece <strong>bireysel \u00f6nlemler<\/strong> yeterli de\u011fil. <strong>Ailelerin bilin\u00e7lenmesi<\/strong> elbette \u00e7ok \u00f6nemli ama tek ba\u015f\u0131na yeterli de\u011fil. Daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir <strong>dijital d\u00fczenleme<\/strong>, daha etkin <strong>denetim mekanizmalar\u0131 <\/strong>ve platformlara y\u00f6nelik <strong>net sorumluluk<\/strong> tan\u0131mlar\u0131 gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00fcrkiye\u2019nin \u00f6n\u00fcnde \u00f6nemli bir e\u015fik var. Ya bu denetimsiz dijital ak\u0131\u015f\u0131n \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z \u00fczerindeki etkisini g\u00f6rmezden gelece\u011fiz ya da kararl\u0131 bir irade ortaya koyarak gerekli d\u00fczenlemeleri hayata ge\u00e7irece\u011fiz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Unutmayal\u0131m; <strong>mesele sadece teknoloji de\u011fil<\/strong>, mesele <strong>gelecek nesillerin zihni<\/strong>, <strong>ahlak\u0131<\/strong> ve <strong>g\u00fcvenli\u011fi<\/strong>. Bu y\u00fczden at\u0131lacak her ad\u0131m, yaln\u0131zca bug\u00fcn\u00fc de\u011fil, yar\u0131n\u0131 da \u015fekillendirecek.<br>Bu arada elbette ki \u015fiddete sonuna kadar kar\u015f\u0131 olan, \u00f6zellikle \u00e7ocuklar\u0131n \u015fiddetten korunmas\u0131 ile ilgili bu kadar kritik bir yaz\u0131 yazan bendenizin, ba\u015fl\u0131k se\u00e7imindeki hassasiyetsizli\u011fin bir sosyal ve dijital deney oldu\u011funu ifade etmek isterim.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nsanlar\u0131n \u00f6fke, \u015fiddet, korku, \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k ve endi\u015fe uyand\u0131ran i\u00e7eriklere daha fazla tepki vermesi, bu i\u00e7erikleri daha&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","categories":[28],"tags":[130,131],"manset":[],"class_list":["post-1830","columist","type-columist","status-publish","hentry","category-yazarlar","tag-siddet-uret-gorunur-ol","tag-umit-sanlav"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gazetedokuz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/columist\/1830","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gazetedokuz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/columist"}],"about":[{"href":"https:\/\/gazetedokuz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/columist"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gazetedokuz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gazetedokuz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1830"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gazetedokuz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1830"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gazetedokuz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1830"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gazetedokuz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1830"},{"taxonomy":"manset","embeddable":true,"href":"https:\/\/gazetedokuz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmanset&post=1830"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}